Innoveren? Dat betekent de juiste mensen verzamelen én een 'museum aan mislukkingen' durven bouwen

Terwijl de rest van Nederland gebukt ging onder een regenachtige woensdag, braken in het Friese Vegelinsoord de zonnestralen door. Een passend decor voor de regionale inspiratiesessie van het Dutch Dairy Platform op 3 juni. Op de sfeervolle hooibaal-tribune van Jan en Sanne van der Zijl (Melkveebedrijf Haskerweide) kwamen melkveehouders en erfbetreders samen. Het doel van de dag? Met eigen ogen zien hoe innovatie van onderaf vorm krijgt in de praktijk.

Het Dutch Dairy Platform focust zich op de vroege fase van vernieuwing op het erf. Dat dit een traject is van vallen en opstaan lieten Jan en Sanne openhartig zien. Om een gezonde bodem te realiseren, gooiden Jan en Sanne het roer om en ontwikkelden zij een innovatief stalsysteem dat stuurt op drie gescheiden meststromen (urine, stapelbare vaste mest en mestsap). Want beter melken begint bij de bodem. Tijdens deze sessie gaven zij de aanwezigen een uniek kijkje achter de schermen.

Het museum van mislukkingen

Dat deze innovatie niet over één nacht ijs is gegaan, werd al snel duidelijk. Jan en Sanne vertelden openhartig over het traject vol uitdagingen en zweetdruppels. De zoektocht begon ooit bij de ambitie voor een zandstal, maar na wat praktijkgesprekken en een bodemcursus verschoof de focus naar hoe ze hun bodem optimaal konden voeden met de juiste meststromen. Qua koekomfort was de nieuwe stal met de ruime stroboxen meteen een schot in de roos, maar bij de meststromen begon het echte pionieren. Om de vaste mest stapelbaar te krijgen, moest de feces met het stro via een speciale scheider worden uitgeperst. Het mestsap gaat naar een aparte, gasdichte silo, waarna de vaste mest luchtdicht onder plastic wordt opgeslagen. Het was een behoorlijke uitdaging om dit technisch voor elkaar te krijgen. "Gedurende de bouw hebben we inmiddels wel een heel museum aan mislukkingen verzameld," concludeerde het ondernemerspaar met een knipoog.

De juiste mensen om je heen verzamelen

Ondanks de tegenslagen en het vele uitproberen draait het systeem inmiddels naar behoren. Tegelijkertijd blijven er nog flinke uitdagingen bestaan om het uiteindelijke doel te bereiken: de verschillende meststromen optimaal benutten én ze op het juiste moment mogen en kunnen inzetten, precies wanneer de bodem daar behoefte aan heeft. Hun belangrijkste les sluit dan ook naadloos aan bij de visie van het platform: innoveren doe je nooit alleen. Door actief te zijn in studiegroepen, verder te kijken dan het eigen erf en de juiste mensen om je heen te verzamelen, houd je de moed erin en breng je ideeën verder. Tegelijkertijd laten Jan en Sanne zien dat pionieren en werken aan een innovatie ook vraagt om doorzettingsvermogen: koers houden, achter je keuzes blijven staan en niet te snel loslaten als het tegenzit. Juist door daaraan vast te houden én te laten zien waar ze naartoe werken en waarom, krijgen ze mensen om zich heen die met hen meedenken en samen op zoek gaan naar oplossingen.

De koe als ecologisch knooppunt

Gastspreker Bernd Hietberg (rundveedierenarts bij Het Drentse Hart en weidecoach) trok het praktijkverhaal terug naar de basis van de melkveehouderij. Aan de hand van een heldere praatplaat liet hij zien dat we soms zo druk zijn met techniek, dat we de basis bijna zouden vergeten: de koe zelf. Op zijn praatplaat vormt de koe het centrale knooppunt op het bedrijf. Alle cruciale thema's, van lucht- en waterkwaliteit tot mest, bodem, voer en melkproductie, staan met elkaar in verbinding. Een vitale bodem zorgt voor goed voer en gezonde koeien die makkelijker oud worden. Door de koe weer écht centraal te stellen, krijgen alle andere innovaties op het erf pas écht hun waarde. Daarom roept Bernd op om de koe niet uit het oog te verliezen en innovaties gericht op gezondheid en dierenwelzijn te omarmen.

Dowload hier de praatplaat. 

Samen bouwen aan de toekomst van de zuivelsector

Na een inspirerende rondgang over het bedrijf was er tijdens de verzorgde lunch volop de ruimte om te netwerken en ervaringen uit te wisselen. Dit is exact de rol die het Dutch Dairy Platform wil vervullen: melkveehouders met elkaar verbinden om de vernieuwingskracht in de sector van onderaf op het boerenerf te stimuleren.

We kijken terug op een zeer geslaagde, bijeenkomst en danken de familie Van der Zijl voor hun gastvrijheid en openheid. Samen met onze partners blijven we bouwen aan een toekomstbestendige sector door te doen waar we goed in zijn: ondernemen en vernieuwen.

Kon je er niet bij zijn? Houd onze agenda in de gaten voor meer activiteiten in jouw regio!